Nhận tư vấn từ bác sĩ

* Thông tin cần được cung cấp

Nhận biết sức khỏe của trẻ sơ sinh bằng cách quan sát phân

Với những người lần đầu làm mẹ, hẳn sẽ rất ngạc nhiên (pha lẫn bối rối) khi nhìn thấy phân của con mình. Và ngạc nhiên hơn nữa, mẹ có thể dựa vào phân của trẻ sơ sinh để đoán biết tình hình sức khỏe của bé. Vậy làm sao để hiểu phân đang “mách” mẹ điều gì? Để Colosmom hướng dẫn bạn nhé!

Phân của trẻ sơ sinh sẽ có muôn hình vạn trạng, màu sắc và độ sệt khác nhau – đến mức những ông bố bà mẹ dù đã có nhiều bé, giàu kinh nghiệm chăm con cũng chưa chắc nắm hết. Để nắm rõ tình trạng sức khỏe của bé, bạn nên tập thói quen “soi phân” bé đi nào.

Đặc tính phân của trẻ sơ sinh

Sau khi chào đời khoảng 1-2 ngày đầu, bé sẽ bắt đầu thải ra phân màu đen hoặc xanh lá cây, có độ sệt đặt và kết dính với nhau. Mọi người gọi đó là phân su. Phân su bao gồm các chất mà bé hấp thụ trong thời gian còn trong bụng mẹ, các loại dịch nhầy, dịch ối,… Phân su thải ra sớm chứng tỏ hệ tiêu hóa của bé đã và đang hoạt động tốt, không có vấn đề đáng lo. 

Sau khi thải hết phân su, bé sẽ bắt đầu thải ra phân thường. Tình trạng phân cũng tùy thuộc vào nguồn dinh dưỡng mà bé hấp thụ trong giai đoạn này. Cụ thể là sữa mẹ và sữa ngoài.

Phân của trẻ sơ sinh uống sữa mẹ

trẻ bú sữa mẹ
Bé bú mẹ thường có phân khá ổn định. @Internet

Trong và sau khi sinh, ngực mẹ sẽ tiết sữa non – loại “sữa vàng” cho sự phát triển của bé, giúp kích thích hệ tiêu hóa, tăng sức đề kháng và cải thiện đường ruột. Sữa non còn giúp quá trình thải phân su diễn ra thuận lợi hơn. Sau khi tiết sữa non trong vòng khoảng 5 ngày, mẹ sẽ bắt đầu cho ra sữa thường. Bé bú sữa mẹ thường thải phân có các đặc điểm như: phân màu vàng/hơi xanh, lỏng, hơi sệt, đôi khi có hạt trắng, mùi hơi chua. 

Giai đoạn bé bắt đầu tiếp nhận “thức ăn” từ bên ngoài nên hệ tiêu hóa chưa quen, bé đi ngoài khoảng 4-6 lần/ngày. Sau 1-2 tuần, hệ tiêu hóa đã quen, tần suất đi ngoài của bé sẽ giảm xuống tùy cơ địa.

Phân của trẻ sơ sinh uống sữa ngoài

phân của trẻ sơ sinh
“Tình hình” phân của trẻ sơ sinh uống sữa ngoài sẽ khác với bé bú sữa mẹ. @Internet

Tổ chức Y tế khuyến cáo: Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất cho bé và mang lại những lợi ích không thể thay thế cho cả hai mẹ con. Nhưng một số lí do khiến mẹ không thể tiết sữa, hoặc tiết sữa không đủ đáp ứng nhu cầu của bé, bố mẹ có thể chọn lựa cho bé uống sữa ngoài.

Phân của bé dùng sữa ngoài hoàn toàn cũng khác hẳn với phân bé uống sữa mẹ. Cụ thể: phân thường có kết cấu lớn, độ sệt vừa, màu vàng nâu hoặc vàng đậm, mùi nồng. Với bé uống kết hợp sữa mẹ và sữa ngoài, phân sẽ lỏng hơn so với bé dùng sữa ngoài hoàn toàn.

Dấu hiệu bất bình thường ở phân của trẻ sơ sinh

Mặc dù chỉ bú sữa, nhưng phân bé cũng có thể có dấu hiệu cảnh báo riêng:

  • Phân chuyển màu xanh nhiều: Do mẹ thay đổi chế độ ăn, tác động lên chất lượng sữa.
  • Phân bé có màu xanh, nổi bọt như tảo biển: Do bé bú nhiều sữa đầu – loại sữa khi bắt đầu cữ bú, có ít calo và chất béo hơn sữa sau hoặc không đủ giờ ti mẹ. Mẹ có thể cho bé tập trung ti đúng một bên ngực hoặc kéo dài thời gian ti. 
  • Phân bé có màu xanh đậm: Trường hợp này thường thấy ở bé uống sữa ngoài chứa nhiều sắt.
phân của trẻ sơ sinh
Mùi phân của trẻ sơ sinh cũng là dấu hiệu “mách” mẹ về sức khỏe của bé. @Internet

Nên làm gì khi phân của trẻ sơ sinh bất thường?

Vào độ tuổi này, phân của trẻ sơ sinh thay đổi bất thường chủ yếu dựa vào sự thay đổi của nguồn sữa mà bé thu nạp vào người. Để hỗ trợ cho việc cung cấp dinh dưỡng cho bé trong giai đoạn này, Colosmom giới thiệu các dòng sản phẩm sữa non chuyên dụng cho bé từ 0 – 12 tháng tuổi. 

Sữa Colosmom 100% được nhập khẩu từ Mỹ, chứa đầy đủ các dưỡng chất quan trọng cho sự phát triển của trẻ sơ sinh như HMO, IgG, FOS, GOS, DHA và nhiều loại vitamin, khoáng chất khác. Ưu điểm của sữa non Colosmom nằm ở hương vị thơm ngon như sữa mẹ, hỗ trợ hoàn thiện hệ tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt không gây táo bón cho trẻ. 

Đặc tính phân của bé tuổi ăn dặm 

Khi chuyển đổi từ sữa sang giai đoạn ăn dặm, phân của bé cũng có nhiều thay đổi. Do thức ăn đã bắt đầu đặc hơn, có mùi vị và các dưỡng chất khác, phân của bé cũng có xu hướng sẫm màu, sệt hơn, có hình dạng và có mùi. 

Màu sắc thức ăn cũng là yếu tố thay đổi màu phân của bé. Cà rốt và các loại rau củ nhiều vitamin A có thể khiến phân bé có màu vàng sáng. Trong khi rau xanh sẫm màu thì phân thường có màu xanh đậm.

đồ ăn cho bé
Thức ăn dặm sẽ ảnh hưởng đến màu sắc của phân bé nữa. @Internet

Trong thời điểm này, hệ tiêu hóa của bé thực tế vẫn chưa hoàn thiện hoàn toàn, vẫn đang phát triển nên một số loại thức ăn không được tiêu hóa hết mà đi thẳng qua đường ruột. Đôi khi, mẹ sẽ thấy vụn thức ăn lẫn lợn cợn trong phân bé. 

Một số đặc điểm về phân bé mà mẹ nên lưu ý: 

  • Phân tán không thành hình: Do thức ăn dặm của bé chưa đủ mềm mịn. Mẹ hãy xay, nghiền kỹ hơn trước khi cho bé ăn. 
  • Phân khô cứng: Do thiếu chất xơ trong khẩu phần ăn, mẹ hãy bổ sung thêm rau củ quả nhé. 
  • Phân lỏng, nhiều bong bóng, màu nâu, mùi chua: Do bé ăn nhiều tinh bột/đường, 
  • Phần lỏng, màu vàng nhạt, nhiều và bóng: Do khẩu phần ăn chứa nhiều dầu mỡ. 
  • Phân ít, màu xanh, lượng nhỏ, bé đi nhiều lắt nhắt: Do bé ăn ít, không đủ khẩu phần.

Một số chứng bệnh có thể nhận biết qua dấu hiệu bất thường ở phân của trẻ sơ sinh

phân của trẻ sơ sinh
Quan sát phân bé mỗi lần bé đi ngoài giúp bố mẹ theo dõi tình hình sức khỏe chặt chẽ hơn. @Internet

Táo bón

Táo bón khá phổ biến ở trẻ nhỏ. Trẻ bị táo bón sẽ có các dấu hiệu như: khó đi ngoài, đi ngoài tốn nhiều thời gian, toát mồ hôi, căng chướng, đầy bụng. Phân táo bón thường cứng, khô, khối lớn hoặc rất nhỏ. 

Nguyên nhân gây táo bón có thể do: Bé bị mắt nước, bị ốm sốt, không hợp sữa ngoài. 

Khi táo bón, bé bị đau, khó chịu, có thể bị nứt hậu môn khiến bé không chịu đi ngoài làm tình trạng táo bón nghiêm trọng hơn. Khi bé bị táo bón, mẹ cần:

  • Cho bé uống nhiều nước, bổ sung chất xơ, thêm rau củ quả nếu bé bắt đầu ăn dặm.
  • Mẹ có thể kết hợp xoa bóp vùng bụng để kích thích bé đi ngoài.
  • Khi tình trạng nặng hơn, tốt nhất hãy đưa bé đến bác sĩ.

Tiêu chảy

Trái với táo bón, nhưng tiêu chảy cũng là hiện tượng gây khó chịu cho bé là làm mẹ lo lắng. Trẻ bị tiêu chảy thường đi ngoài nhiều lần, phân lỏng như nước, tràn khỏi bỉm, bé mệt lử và yếu ớt. 

Nguyên nhân gây tiêu chảy có thể do:

  • Đường ruột bị nhiễm trùng
  • Ăn quá nhiều hoa quả hoặc nước trái cây
  • Mẫn cảm với thức ăn
  • Dị ứng với sữa ngoài
  • Do thay đổi trong cơ thể như mọc răng,…

Bé tiêu chảy sẽ mất nhiều nước, mẹ cần chú ý bổ sung nước kịp thời cho bé. Tình trạng tiêu chảy thường không kéo dài, nhưng nếu bé có biểu hiện tiêu chảy quá 6 lần/ngày, kéo dài sang ngày thứ 2 thì bố mẹ nên đưa bé đến trung tâm y tế để tìm hiểu nguyên nhân rõ ràng và chữa trị. 

Phân có màu lạ

  • Phân xanh:

Phân thường có màu vàng, nâu. Khi phân của trẻ sơ sinh chuyển màu xanh là dấu hiệu bé đang dung nạp quá nhiều đường lactose. Đường lactose có trong tinh bột hoặc sữa. Trẻ bú mẹ gặp tình trạng này khi chỉ được cho bú sữa đầu. Ngoài ra còn do: bé phản ứng với thành phần sữa ngoài hoặc thức ăn ngoài, do tác dụng phụ của thuốc,…

Tình trạng phân xanh không kéo dài. Nhưng nếu bé đi phân xanh không giảm trong 24 giờ thì mẹ nên đưa bé đến bác sĩ. 

  • Phân đỏ:

Đây là trường hợp phân lẫn máu. Trong một số trường hợp, khi bé còn bú mẹ, phân có thể lẫn chút máu do mẹ bị chảy máu đầu ti. Ngoài ra còn có thể do các nguyên nhân như: Nhiễm trùng đường ruột, táo bón, ruột bị kích thích,… 

Chỉ cần thấy phân có lẫn máu, bố mẹ nên đưa bé đến ngay bác sĩ để biết nguyên nhân. 

  • Phân màu nhạt:

Đôi khi phân màu nhạt là dấu hiệu bé bị vàng da. Dù vậy, vàng da không quá nguy hiểm và có thể tự biến mất sau vài tuần. Mẹ hãy lưu ý nếu hiện tượng này kéo dài hơn 1 tháng thì đưa bé ngay đến bác sĩ bởi đây có thể là dấu hiệu của vàng da bệnh lý, hoặc các bệnh về gan. 

  • Phân có màu trắng hoặc vàng như hoa cà hoa cải:

Phân trắng như đất sét báo hiệu bệnh về gan, túi mật. Trong khi phân hoa cà xuất hiện sau 4 tháng, khi bé không có hiệu tăng cân báo hiệu sự xuất hiện của virus đường ruột. Cả hai tình trạng đều đáng báo động và nên đến bác sĩ ngay khi phát hiện. 

Lưu ý khi xây dựng chế độ ăn cho bé 

Trong những năm tháng đầu đời, dinh dưỡng là yếu tố quan trọng nhất để bé phát triển khỏe mạnh. Cho bé bú sữa non của mẹ ngay khi mới chào đời để đặt nền móng tiêu hóa, đề kháng tốt nhất. Đến giai đoạn cho bú mẹ và ăn dặm, mẹ cần theo dõi sát sao phản ứng của bé với sữa và món ăn để kịp điều chỉnh.

phân của trẻ sơ sinh - thay tã cho bé
Quan sát phân, kết hợp điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để bé luôn khỏe mạnh. @Internet

Nếu mẹ không đủ sữa hoặc không sản xuất được sữa cho bé, hãy cân nhắc chọn các loại sữa ngoài được bác sĩ khuyên dùng. Chọn sữa có hương vị gần sữa mẹ, đầy đủ dinh dưỡng để cơ thể bé hoàn thiện và phát triển hoàn hảo. Sữa ngoài cũng là lựa chọn ổn để bổ sung dinh dưỡng trong giai đoạn ăn dặm khi bé biếng ăn hoặc thiếu chất.

Để hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch, cung cấp trọn vẹn dinh dưỡng thiết yếu cho bé ngay sau khi sinh, Colosmom mang đến sản phẩm sữa non với thành phần sữa non 100% được nhập khẩu từ Mỹ.

Các dòng sữa non của Colosmom chứa các chất dinh dưỡng cần thiết nhất cho bé như IgG, HMO, FOS, DHA với công dụng tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ bé phát triển, không khác gì so với sữa non từ mẹ.

Colosmom không chỉ mang đến cho bé dinh dưỡng vượt trội xây dựng nền tảng sức khỏe hoàn hảo, mà còn sẽ là người bạn tâm giao hỗ trợ mẹ vượt qua những khó khăn trong việc làm mẹ.